ROMANIN DÜŞMANI YAĞMANIN EFENDİSİ VANDALLAR

Bu yazıyı beğendiyseniz paylaşınız.

Vandallar Doğu Germenlerin bir koludur. Önceleri Silezya ve Batı Polonya’da oturan Hasdinglerin baskısıyla yerlerinden oynayan Alanlar, bu kez Vandalları da yerlerinden oynattılar. İS 171’den sonra Karpat Dağları’nın doğu yamaçlarına ve Theniss kıyılarına yerleştiler. 400’de buradan ayrılarak Süevler ve Alemanlarla birlikte batıya yöneldiler. 406’da Ren Irmağı’nı aşarak 409’da İspanya’ya girdiler.Burda bir süre Romaya bağlı yaşadılar. Ancak, sürekli Batı Gotlarının saldırılarıyla yüz yüze kaldılar.

428 yılında Roma hükümeti ile bozuşan Roma’nın Afrika’daki topraklarının yönetici olan Bonifacius ispanyada ki Vandallar’ı kendi bölgesine yerleşmeye davet etmiştir. 428 yılında başa geçen kralları Genserik kumandanlığında Cebel-i Tarık Boğazı’nı tekneler ile geçmiştir. Daha sonra ise yaya olarak Numidya’ya ulaşmışlardır. Bonifacius kısa zamanda Vandallar’ın Romalılardan daha tehlikeli olduğunu görünce İspanya’ya dönmelerini tavsiye etmiştir. Ancak iş işten çoktan geçmişti. Kuzey Afrika’yı geçirmek üzere Vandallar harekete geçmiştir. Kısa bir süre içinde bölgenin önemli bir kısmını işgal etmişlerdir. 435 yılında Romalılar ile yapılan antlaşmaya göre Kartaca ve çevresi Roma’nın elinde kalacak, diğer altı eyaleti de Vandallar almış olacaktı. Böylece Vandallar Roma İmparatorluğu’nun müttefiki olmuştur. Ancak Genserik bu antlaşmaya uymamıştır. 439 yılında Kartaca’yı ele geçirmiş ve bütün Roma Afrika’sına hakim olmuştur. Genserik fetihler neticesinde elde etmiş olduğundan çok yağma ve soygunlar ile ilgileniyordu. Bir Ariusçu Hıristiyan olan Genserik, Katolikler’e baskı uygulamıştır. Kiliselerini yakıp yıkmış harabeye çevirmiştir. Din adamlarına da kilise hazinelerini sakladıkları yerleri söyleyinceye kadar işkence etmiştir. 455 yılında İmparator III. Valentinianus’un dul eşi Licinia Eudoxia Bonifacius ile aynı yanılgıya düşmüştür. Kendisine destek olması için Genserik’i Roma’ya çağırmıştır. Genserik Roma’yı işgal edip 14 gün boyunca yağmalamıştır. Direnme ille karşılaşılmadığı için kenti yakıp yıkmamıştır. Yapılara zarar vermemiştir. Afrika’ya aralarında Eudoxia ve kız kardeşlerinin de olduğu çok sayıda tutsak ve ganimet götürmüştür.

477 yılında Genserik’in yerini oğlu Hunerich almıştır. Sonraki iki kral zamanında rahat bir yaşam sürmüş olan Vandallar savaşçı sertliklerini terk etmişlerdir. 523 yılında kral olan Hilderich bir Katolik idi. Bu yüzden Katolik kilise’sinden yana bir tavır takınmıştır. Ancak Hilderich Vandallar tarafından fazla sevilmemiştir. Savaşçı bir Vandal olan kuzeni Gelimer, Hilderich’i tahttan indirip hapsettirmiştir. Bu durum Hilderich’in yakın arkadaşı olan Bizans İmparatoru ı. Justinyen’e araya girme fırsatı vermiştir.

Bizans ordusu 533 yılında Justinyen’in generali Belisarios’un komutasında Afrika’ya çıkmıştır.Bu ordu toplamda sadece 18000 kişilik bir ordudur.Fakat Doğu Romalı general taktik savunmada mükemmeldir.Dersine iyi çalışan general vandalların çevirme harekatını engellemek için bizans mülkünden toplanan yada paralı hun süvarilerini kullandı bu birlikler vandal çevirme harekatını durdurup imha etti ve vandalları kuşattı.Kral gelimer cesaretini kaybedip kartaca şehrini bile boş bırakarak tunusa doğru çekildi.kartaca yeniden roma hakimiyetine geçti.

Vandal kralı Gelimer sardunyadan kardeşi Tzazonu ordusuyla beraber çağırdı.böylece ordusu 15000 civarında olan Vandal ordusu kartacaya doğru ilerledi Belisarius bu sefer hun süvarilerini Vandal ajan faliyetlerinden etkilenip ihanet ederler korkusuyla geride tuttu.Savaş karşılıklı süvari hücumuyla başladı Hunlar olmayınca Bizans süverisi iki hücum dalgasının ikisindede yenildi ve geri çekildi fakat savaşın kaderini ağır zırhlı bir çok cephede savaşıp pişmiş bizans piyadesi belirledi piyade hücumunu karşılayamayan Vandallar sendeledi çekilen Bizans süvarisinin son hücumu başladı kardeşi tzazonuda bu hücumda kaybeden Kral Gelimer numidyaya kaçtı.

Belisarius böylece Hippo Regius şehrine yürüdü ve çatışmasız ele geçirdi.Gelimer, krallığının kaybolduğunu fark etti ve yıllar önce Kuzey Afrika’ya geçtiklerinde ana güçleri takip etmeyen bazı Vandalların hala yaşadığı İspanya‘ya kaçmaya çalıştı. Ancak, Bizanslılar planlarını duydu ve onu yakaladılar. Eşyalarını terk etmek ve Berberiler ile Tunus dağlarına sığınmak zorunda kaldı. Ertesi yıl Herulili Faras‘ın önderliğindeki Roma kuvvetleri tarafından bulundu ve sarıldı. İlk başta, hükmetmesine izin veren sözlere rağmen teslim olmayı reddetti. Sonunda özellikle kışında kötü geçmesinden sonra vazgeçti ve Belisarius’a teslim oldu. Vandal Krallığı sona erdi ve Sardunya, Korsika ve Balear Adaları Justinianus’un kontrolüne geçti.

Savaşta ev kazanılan zaferler sonunda vahşilik sınırsız talan ve yağmaya isim veren Vandallar böylece karışıp gitti afrika topraklarına nesilleri belk tunus ve cezayirde sürüyordur kim bilir


Bu yazıyı beğendiyseniz paylaşınız.

One comment

Bir Cevap Yazın