Bu adamı biz ülkemizde misafir ettik öldürülmesin diye. Ne büyük hata!
Şivan Okçuoğlu yazdı: Humeyni’nin fetvalarını okuyunca küçük dilimi yutacaktım
İran İslam Devrimi’nin mimarı olan Ayetullah Humeyni hakkında yaptığım bir araştırma esnasında, kendisinin fetvalarını içeren ‘Yeşil Kitap’ adlı bir metinle karşılaştım. İslam Hukuku’nun gündelik yaşama olan etkilerini belirli kurallar dizisi ile açıklayan Humeyni’nin fetvalarını okurken adeta kanım dondu, bazı fetvalar ile oldukça şaşırtıcıydı diyebilirim.
Eşcinsel ilişkiden çocuklar ile yapılan sürekli ya da geçici evliliklere kadar, İran’ın Müslüman Şia halkının bir kesimi tarafından Humeyni’ye yöneltilen sorulara, Ruhani’nin verdiği yanıtların derlenmesinden oluşan ve İslam hukukunun Şia inancındaki yansımalarının dehşet boyutunu ortaya koyan bu fetvaların bazılarını Odatv okuru için derledik.
Little Green Book – Küçük Yeşil Kitap’ın, bilhassa Humeyni tarafından kaleme alınmamış olduğunu biraz araştırma yaptıktan sonra anlama şansım oldu, fakat içeriğindeki sözler, yani fetvalar Humeyni’ye ait. Humeyni’nin yaşam süresi boyunca çok sayıda takipçisinden gelen sorulara verdiği yanıt niteliğindeki fetvaları İran’da Tahrir Al-Vasilah adlı dört ciltlik bir eserde toplanmıştır. Küçük Yeşil Kitap ise, batılıların bu dört ciltlik eserin içerisinden yaptıkları derlemeleri içermektedir.
İnternet forumlarında konu hakkında yapılan tartışmaya bakılacak olursa, sadece Küçük Yeşil Kitap’ın (KYK) referans olarak gösterilmesi insanlarda kuşku yaratmış, KYK’nın içerdiği bilgileri doğrulama ihtiyacı oluşması nedeniyle asıl kaynak olan Tahrir Al-Vasilah’ın dmrt cildinin içerisinden karşılaştırma yapmak gerekti ki bunu da gerçekleştirdik.
İranlı Dr. Sayyid Ali Reza Naqavi’nin hazırladığı Humeyni’nin dört ciltlik Tahrir Al-Vasilah adlı eserinin baskısının PDF linklerini yazının sonunda kaynak olarak bulunabilir.
Dr.Sayyid, hazırladığı Tahran’da bulunan İmam Humeyni’nin Çalışmalarını Derleme ve Yayınlama Enstitüsü tarafından, 2002 (Hicri 1381) yılında basılan kitabın bir sayfasında Arap harfleri ile yazılan orijinal metinin karşı sayfasında İngilizce çevirisi ile yayınlanmış.
TÜRKİYE’DE YAZMAYA BAŞLADI Humeyni bu kitabı 1964 yılında Türkiye, Bursa’da sürgün olduğu yıl yazmaya başlamış ve bir sene ülkemizde kaldıktan sonra İran şahının ardından Türk hükümeti tarafından ülkeden çıkması istendiğinde geçtiği Irak’ta tamamlamış. Soruların bir kısmı kendisine geçmiş yıllarda yöneltilmiş olabileceği gibi, Türkiye ve Irak’ta geçirmek durumunda kaldığı zaman içerisinde mektup ile gelebilecek sorular olduğu gibi, bazı soruları kendi kendisine sormuş ve yanıtlarını gelecekte kullanılmak üzere fetva olarak kayıt altına almış olabilir.
Kitabın ilk yazımında ifadelerin daha sert bir üslupla dile getirildiği söylense de, ilerleyen yıllarda günümüze yaklaştıkça yapılan baskılarda kitabın anlatım üslubunda bir yumuşamaya gidilme ihtiyacı hissedildiği de belirtilmektedir.
Tahrir Al-Vasilah ile Little Green Book (KYK) arasında bazı farklar bulunuyor, KYK daha ziyade orijinal dört cildin 75 sayfalık bir özeti ve sadeleştirilmiş bir dil ile çevirilmiş diyebiliriz, halbuki Humeyni’nin fetvalarını içeren Tahrir Al-Vasilah dört cilt ve yüzlerce sayfadan oluşuyor ve daha resmi ve ağdalı bir dil kullanılmış.
Hepsini olmamakla birlikte ‘kaynaklar’ bölümünde bazı fetvaların Tahrir Al-Vasilah içerisinde hangi cilt ve hangi sayfalarda bulunduklarını da not düştüm.
İŞTE O KİTAPTAKİ ŞAŞIRTAN FETVALAR:
Şarap ve öteki alkollü içecekler kirlidir (haramdır demek istiyor), fakat afyon ve esrar haram değildir.
Bira haramdır fakat bira mayası haram değildir.
Hayvanlar ile cinsel ilişkiye girilecek olursa hayvanın durumu hakkında verilen bilgiler.
Eğer bir kişi, inek, koyun ya da deve ile cinsel ilişkiye girerse, hayvanın sidiği ve her türlü dışkısı kirlenir, ve sütü de aynı şekilde murdar sayılmalıdır. Hayvan en kısa zamanda öldürülmeli ve yakılmalıdır, hayvanla cinsel ilişkiye giren her kim ise, asıl sahibine hayvanın ücretini ödemelidir.
At, katır ve eşeğin eti tüketilmemelidir. Eğer bu üç hayvandan biri canlıyken bir insan tarafından tecavüze uğrayacak olurlarsa, en iyisi hayvanı şehrin dışına çıkarmak ve başka bir şehir ya da kasabada satmaktır.
Başka bir hayvanın dışkısını yiyen tüm hayvanlar murdardır. Bir insan tarafından tecavüze uğrayan ya da bir domuzun sütü ile beslenmiş koyunun dışkıları da aynı şekilde haramdır.
Abdest hangi cinsel ilişki şekillerinde bozulur, eşcinsel ilişki sonrasında hangi şartlarda boy abdesti almak gerekir?
Cinsel ilişki esnasında, eğer erkeğin penisi bütünüyle, ya da sünnet derisinin bittiği yere kadar bir kadının vajinasına, ya da başka bir erkeğin anüsüne girecek olursa, her iki taraf da cenabet olmuş sayılır, bu eylem esnasında henüz ergenlik çağına girmemiş bile olsalar cenabet sayılacaklardır ve boy abdesti almaları şarttır. Eğer erkeğin penisinin sadece kafası kadının vajinasına girmiş ise, boy abdesti almaları şart değildir. Eğer bir erkek -Allah korusun- bir hayvan ile cinsel ilişkiye girecek olursa, sonrasında boy abdesti alması kaçınılmazdır.
Eğer bir erkek, karısı olmayan bir başka kadın tarafından tahrik edilir ve ilişkiye girecek olursa, ardından kendi karısı ile de ilişkiye girerse ve bu esnalarda terlemiş ise teri kirlidir o halde namaz kılmaması tavsiye olunur. Eğer bir erkek önce kendi karısı ile, sonra ise eşi olmayan bir başka kadın ile ilişkiye girecek olursa, o halde teri kirli sayılmaz, namaz gibi dinsel ibadetlerini yerine getirebilir.
Hangi tür cinsel ilişkiler oruç bozar, hangileri bozmaz?
Eğer penis vajinaya çok derin olmayacak şekilde girecek olur, fakat boşalma eylemi gerçekleşmez ise, oruç bozulmaz.
Eğer bir erkek, Ramazan’da sadece sünnet derisinin bitim noktasına kadar penisini vajinaya sokmaya niyetlenerek cinsel ilişkiye girecek olursa ise, bu esnada yanlışlıkla penisin daha fazla bir bölümü vajinaya girerse, ancak adamın niyeti kesinlikle bu değil ise, o halde oruç bozulmaz.
Eğer bir erkek, cinsel ilişkiye girmeye zorlanırsa, ya da oruçlu olduğunu unutup ilişkiye girerse, orucu bozulmaz. Ancak oruçlu olduğunu unutarak ilişkiye girmiş ise ve ya zorlanma hali sürmüyorsa, orucunu anımsadığında acilen ilişkiye devam etmeyi kesmelidir.
Eğer bir erkek, oruçluyken masturbasyon yaparsa, boşalması durumunda orucu bozulur, boşalmaz ise oruç bozulmaz. Eğer erkek oruçluyken istemsizce boşalacak olursa, orucu bozulmaz, fakat boşalmak için bilhassa istekli olursa bozulur.
Cinsel ilişkinin hangi türleri gerçekleştirilebilir?
Eğer kadın adet döneminde ise, ilişkiye girilmesi tavsiye olunmaz, fakat erkek bu esnada penisini bütünüyle vajinaya sokmaz, sadece sünnet derisine kadar olan kısım girecek olursa bu sorun değildir. Yine de bu tip dönemlerde oral ya da anal seks yapmaları tavsiye olunur.
Eğer kadın, adet dönemindeyken erkek bütünüyle cinsel ilişkiye girmek isterse bu eylemin sonucunda belli bir miktar para ödemesi gerekir.
Eğer kadın, adet dönemindeyken anal seks ya da oral seks yapılacak olursa, bunun neticesinde erkeğin herhangi bir para ödemesi gerekmez.
Bir kız çocuğu kaç yaşından itibaren evlenerek cinsel ilişkiye girebilir?
Hangi durumlarda ve ne şartlar altında boşanma eylemi gerçekleşebilir? Muta evliliği hangi şartlarda mümkündür? Çocuklarla muta evliliği yapılabilir mi? Eğer bir kız, kendisi için iyi olana karar verecek kadar aklı erecek yaşa gelmiş ise ve bakire olmakla birlikte evlenmek ister ise, babası ya da dedesinin izinini alarak evlenebilir. Annesinin ya da ağabeyinin bu konuda söz hakkı yoktur.
Eğer bir kadın, kocası kendisiyle vajinal ya da anal yolla ilişkiye girmediği için boşanmak istiyorsa, adam boşanacağı karısına tazminat olarak çeyizinin yarısının bedelini ödemek zorundadır.
Müslüman bir kadın, Müslüman olmayan bir erkek ile evlenemez, aynı şey Müslüman erkek için de geçerlidir ve Müslüman olmayan bir kadınla evlenmesi yasaktır. Ancak, her ikisi de Hristiyan ya da Yahudi bir kişi ile geçici evlilik yapabilirler.
Eğer bir erkeğin annesi, kız kardeşi ya da kız çocuğu, daha sonra evlenemeyecekleri başka bir erkek ile oral ya da anal seks yapacak olurlarsa, bu iki erkek ya da ikisinden biri o esnada ergenlik döneminde olmasalar da, bu esnada kurban konumundaki kadın ilişkiyi ispat edemese de, o kadınla oral ya da anal ilişkiye giren adamın annesi, kız kardeşi ya da kız çocuğu varsa, öteki erkek ile evlenebilirler.
İki erkeğin penetrasyon yaşanacak şekilde anal yolla cinsel ilişkiye girmelerinin cezası ölüm olarak belirtilmiştir fakat dört defa sınırı getirilmiştir, Dört defadan az gerçekleşmiş ise, kişi tekrar yapmayacağı ve kendisine hakim olabileceğini belirtise ya da daha fazla gerçekleştiğine dair dört şahit yok ise, topluluğun göreceği şekilde gerçekleşmemiş ise, ölüm cezası almayabilirler. Bir erkek başka bir erkeğe tecavüz edecek olursa cezası kafasının kılıçla kesilmesi, ardından el ve bacaklarının ateşte yakılmasıdır. (Bkz: Cilt 4, Sodomy başlığı)
Aynı cilt ve başlık altında lezbiyen ilişkiye de değinilmiş, bu eylemi gerçekleştirenler yetişkin kadınlar ise 100 kırbaç vurarak serbest bırakılmalarını, ancak haklarında dava açılmasını söylemiştir. Kadın bir hakim dava sonucunda lezbiyenlere ölüm cezası verebilir, ancak daha hafif olan kırbaçlayıp bırakma cezasının hukuka daha uygun olacağı da belirtilir.
Hem erkeklerde hem de kadınlarda, ilişkide olabilecekleri düşünüldüğü bir anda yakalanmaları durumunda, üzerlerinde kıyafet varsa eğer, çıplak yakalanmalarından daha farklı cezalar verilmektedir.
Bir erkeğin karısı ile yatması, kadının ise bir bakire ile lezbiyen ilişkisinin olması durumunda, kadına kocasından bulaşan sperm tesadüfen bakireye bulaşarak kızı hamile bırakırsa, hele ki bakirenin bekareti de bozulmuş ise, her ne kadar kadınlar için bu suçun cezası recm olarak tanımlansa da bilhassa bakireye doğumdan sonra 100 kırbaç vurulmasının daha yerinde bir karar olacağı söylenmektedir.
Eğer bir erkek, eşinin oğlu, erkek kardeşi ya da babası ile oral seks yapacak olursa, evliliği düşmez.
Bir kadın evli bile olsa, tıbbi bir tedaviye ihtiyacı olması durumunda doktor erkekse de önünde soyunabilir, ancak doktor bu durumda kadına sadece bakarak muayene etmelidir, dokunamaz. Eğer doktorun dokunması gerekirse, o halde kadını çıplak görmemesi gerekir.
Varsayalım ki bir kadın, ikinci evliliğini yaptı ve eşi olan adamın önceki evliliğinden bir oğlu, kadının ise bir kızı var ise. Bu çocuklar birbirleri ile evlenebilirler. Ya da adam, oğlunun evleneceği bir başka kızın annesi ile evlenebilir.
Eğer bir erkek, bir kadın ile evlenecek olursa, cinsel ilişkileri de sürmeye devam ediyorsa, o erkek o kadının emzirdiği bir kızla evlenemez.
Bir erkek, kendi annesi ya da büyük-annesi tarafından emzirilmiş herhangi bir kız ile evlenemez. Bir erkek, eğer cinsel ilişkisi olan eşinin son adet döneminden sonra boşanmak isterse, boşanmak için kadının bir sonraki adet döneminin sonuna kadar beklemesi gerekir. Fakat adamın karısı henüz 9 yaşına basmamış ve hamile değilse istediği zaman boşanabilir.
Eğer bir kadın 9 yaşına basmamış ise ya da 60 yaşında ve menapoza girmemiş ise, geçici evlilik yapabilir, ancak boşanmaları için iki adet dönemi kadar sürenin geçmesini beklemeleri gerekir. Kadının tekrar evlenebilmesi için ise 45 gün beklemesi gerekir.
Tahrir Al-Vasilah bir fetva kitabıdır, daha ziyade Humeyni’ye çeşitli yollar ile ulaşarak kendi hayatları ile ilgili sorular soran insanlara karşı Humeyni tarafından verilmiş yanıtları içermektedir.
CİNSİYET DEĞİŞİKLİĞİ
Forumlarda gördüğüm kadarı ile her İran’lı bu kitabın içeriğindeki tüm bilgilere vakıf değil, daha ziyade dini hayatının merkezinde tutan İran halkı için tanıdık bir içeriğe sahip, bununla birlikte kitap hem İran’da basılmış olması nedeniyle ve Humeyni’nin düşüncelerini yaymak için kurulan vakfın baskıya hazırlaması nedeniyle resmi bir belge olarak da kabul görüyor.
Kitabın içeriğinde Şia İslam devletinin resmi kurumlarının ve insanının gündelik hayatta kullanmaları için farklı konularda binlerce fetva hazırlanmış, bunların içerisinde mirasın nasıl paylaşılması gerektiğine dair sorulara verilen yanıtlara yer verilirken hermafroditlerin, yani doğuştan çift cinsiyetlilerin miras paylaşımı esnasında hak alırken kadın gibi mi, yoksa erkek gibi mi pay alacağı dahi izah edilmiş, ya da kendisini gerçekten karşıt cinsiyete ait hisseden kişilerin cinsiyet değişikliği operasyonu geçirmelerine de onay verilmiş,
Cinsiyet değiştirme ile ilgili 4. cilt, 493. syf’da verilen örnek hayli ilginç. Eğer karı ve koca cinsiyet değiştirirler ve karşı cinse geçerlerse, bu eylemi aynı anda gerçekleştirmemeleri durumunda evlilikleri düşmektedir. Fakat, eğer karı koca aynı anda cinsiyet değiştirme ameliyatı geçirirlerse, istemeleri durumunda evlilikleri sürebilir, ancak kadın artık erkek olacağına göre erkek hukukuna, erkek ise kadın olacağı için kadın hukukuna göre davranmalıdır. Eğer boşanmak isterler ise, daha sonra başkaları ile evlenmeye izinleri yoktur.
Öteki bir ilginç konu, 4.cilt, son maddelerde gözlenen, insanın başka bir gezegene seyahat etmesi ve orada farklı görünüme sahip bir canlı türü ile karşılaşması durumunda, karşılıklı eşleşerek üremeler ve evlenmeler mümkün ise bu konuda bir sorun hissetmeden evlenebilecekleri konusunda verilen fetvadır. Ancak evliliklerinin yapısını belirleyecek kuralların Şia mezhebinin hukukuna uygun olmalıdır.
Müslümanları başta Hristiyanlar ve Yahudiler olmak üzere tüm öteki dinlerin mensuplarından daha fazla hak ve özgürlüğe sahip gösteren kitap, Ermenilerin yaptıkları ekmeğin yenmesinin dahi yasak olduğunu belirtmiştir. 9 yaşından küçük kızlarla evlenilebilecekse de cinsel ilişkiye girmenin caiz olmadığı söylenir, emzirme çağında dahi olsa cinsel şehvet ile avuçlanmalarının ya da cinsel ilişki dışında kocaları tarafından şehvet duygusu ile taciz edilmelerinde bir sorun olmadığı belirtilir.
Tahrir Al-Vasilah tartışma yaratacak bir içeriğe sahiptir. Genel yapısı korunmakla birlikte, modern çağların meselelerine de içeriğinde değinilmeye özen gösterilmişse de, antik ve barbar bir topluma ilkel bakış açıları ile şekil vermeye yönelik yapısı da dikkat çekicidir.
Şıvan Okçuoğlu
Kaynaklar:
Kaynaklar hakkında önemli not!
PDF dosyalarında kelime araması yapılamamaktadır, taranan sayfalarda sözcükler mouse ile seçilememektedirler, bu sebeple verilen sayfa numarasını açtıktan sonra okumak gerekmektedir. Her sayfa önce Arap harfleri ile, sonra aynı sayfanın İngilizce çevirisi ile verilmektedir. PDF sayfa numaraları ile kitabın sayfa numaraları bazı şartlar altında tutarlı olmayabilir, sayfa üstlerinde yazan sayfa numaraları ve bu sayfaların belirtildiği ‘içindekiler’ bölümü dikkate alınmalıdır.
Üçüncü cilt’in PDF’de orijinal sayfa numarası 154, ‘Hayvanlar Hakkında’ adlı bölümünde Problem 22, 23, 24, tecavüze uğrayan hayvanların etlerini yemekle ilgili bilgiler arasında veriliyor. Ayrıca bkz: 3.kitap problem 23 279syf
Üçüncü cilt, ‘Evlilik’ başlığı altında, orijinal sayfa numarası 229, PDF sayfa numarası 443. sayfada anal seks ve çocuklarla yapılacak evliliklerde cinsel ilişki nasıl olmalıdır konuları için Problem 11, Problem 12, Problem 14 vb vb, cinsel ilişkiler ile tüm maddeler bu kısımda yer alıyor, okur her birini kontrol ederek rahatlıkla görebilir.
Yukarıda verilen tüm bu bilgiler ve daha fazlası aşağıdaki dört cilt içerisinde farklı sayfalarda bulunabilmektedirler. Ben her aktardığım fetvanın sayfa numarasını tek tek ayıklamadım, okur ilgili konuları bölümlerine bakarak bulabilir.
Kitaplardaki en çarpıcı ve sapkın bölümlerin toplandığı Küçük Yeşil Kitap adlı eser Amazon’da satışta bulunabilmektedir, bu kitap içerisinde yer alan bilgilerin Humeyni’ye ait olan eserde bulundukları tarafımdan kontrol edilmiştir.
Humeyni yönetiminin ilk yıllarında saz yasaklandığı, aşıkların hapsedildigi günlerde Aşık Hüseyin, “Danış Telli Sazım, Danış” başlıklı şiiri ile âşıkların halkın ve sazların hâlini şiirinde şöyle yorumlamıştır:
"Nedir derdin, söyle, niye susmusan?
Danış, telli sazım, danış, sen danış!
Kimden incimisen, kimden küsmüsen?
Danış, telli sazım, danış, sen danış !
Dillen, telli sazım, sedefli sazım!
Sen danışmayanda gelmir avazım,
Galır üreyimde isteyim, arzım, Danış,
teIli sazım, danış, sen danış !
Sanki dil bilirsen, söz anlayırsan,
Şirin arzuları tez anlayırsan,
Arifsen, işare, göz anlayırsan,
Danış, telli sazım, danış, sen danış
Belke ayrılıbsan öz sirdaşından
, Doğma veteninden, ģan gardaşından,
Odur mu dagılıb huşun başından?
Danış, telli sazım, danış, sen danış !
Sende mi veteni gemli görürsen?
Dili baglı, çob sitemli görürsen?
Müntezir gözleri nemli görürsen,
Danış, telli sazım, danış, sen danış !
Söyle, görürsen mi nahag ganları?
Zülmüden od tutan hanimanları?
Günahsız asılan gehremanları...
Danış, telli sazım, danış, sen danış !
Men duyuram: Gemli gemli ötürsen,
Ne var, hele gem behrine batırsan?
Ölen cavanlara yas mı tutursan,
Danış, telli sazım, danış, sen danış !
Nedir istediyin, arzın, dileyin?
Guş kimi çırpınır nebzin, üreyin,
Güneşden parlağdır bil geleceyin,
Danış, telli sazım, danış, sen danış !
Cuşa gel, güsseni perdelerden at!
Sesini eşitsin bütün el, elat,
Sen de dostlar kimi öz arzuna çat,
Danış, telli sazım, danış, sen danış
Humeyni, İran’da çok büyük bir halk desteği ile geldi.
1. Humeyni, önce kendi destekçilerini yok etti.
Çünkü tek olmak istiyordu. Kadrolaşmayı birkaç yılda bitirdi. Şimdi İran’da tüm yönetim kadrosu molla. Molla olmayan okul müdürü, rektör, gümrük müdürü, paşa vs görmek kesinlikle olanaksız. Hatta İran’daki Türk futbol takımı Traktör bile mollalarca yönetiliyor. Rejimi destekleyen de sadece mollalar. Rejim halk desteğini kaybettiği halde, rejim taraftarları yönetim kadrosunda olduğundan İran’da rejim hala yaşıyor.
2. Şimdi İran’da Humeyni devrimine destek veren oranın daha fazlası bugün rejim karşıtı. İşte burası çok önemli. O dönemin şeriat yanlıları bugünün gizli ateistleri olmuş durumda. Peki rejim bu durumda hala nasıl yaşar? İşte korkulması gereken yanıt da burada: “Halk istemezse yönetim sandıkta gider.” sözü, tam anlamıyla gücü elinde tutanlar için geçersizdir. Biri tam anlamıyla gücü eline geçirmek isterse gözünüzün önüne mutsuz İran’ı getirin. Tüm yönetim kadrosunu, hakimleri, savcıları, polisi, vakıfları, dernekleri, askeri ele geçirmişken halka rağmen rejim İran’da ayakta.
3. İran’a giderseniz görürsünüz: İnsanlar mutsuz.
4. Mutsuzluklarının tek nedeni var: Molla rejimi yani şeriat.
5. İran’ın düşünceme göre yarısından fazlası artık Müslüman bile değil. Abartmıyorum. 3 kere İran’a gitmiş biri olarak konuşuyorum.
6. Yukarıda yazdıklarım İran’ın güzel bir ülke olmadığı, İranlıların bizleri sevmediği anlamına gelmez. İran düş kadar güzel bir ülke… İranlılar da…
İlber Ortaylı diyor ki “Türkiye’yi anlamak için İran’ı görmelisiniz.”
Başka söze gerek yok.
Bu adamın adı Farid Farjad. İranlı. Dünyaca ünlü bir keman virtüözü.
1979’da İran’da Humeyni yönetimi ele geçirince müziği haram saydı.
Farid Farjad ABD’ye gitmek zorunda kaldı.
Müzik yaptığı için günahkar sayıldı ve İran’a girişi yasaklandı.
Türkiye’ye geldiğinde ODTÜ’de verdiği konser esnasında seyircilere şöyle seslenmişti: “Türkiye ülkem kokuyor” Ardından da “Ama ülkem burası kadar şanslı değil.
Sizin Atatürk’ünüz var. Umarım bir gün benim ülkem de bu kadar şanslı olur.” Aslında bu cümle o kadar büyük bir mesaj veriyor ki…
Atatürk’ün kıymetini anlamak için yaptıklarını biraz okumak bile yeterli değil mi..?
0 Yorumlar